Avokado Ekstraktı Kuru Cilt Kremlerinde Ne İş Görür?
Kuru cilt kremi hazırlayan bir formülatör için avokado ekstraktı kozmetik açıdan avokado yağından farklı bir şey mi sunar? Etiketlerde "avokado" kelimesi çok sık geçer ama arkasındaki hammadde bazen meyve yağı, bazen bir ekstrakt olur. Persea americana meyvesinden gelen bu iki ürünü ayırt etmek, hem formül tasarımında hem de tedarikçiyle konuşurken işi kolaylaştırır.
Avokado Ekstraktı Nedir?

Avokado ekstraktı, Persea americana ağacının meyvesinden, bazen çekirdeğinden ya da yaprağından uygun bir çözücüyle alınan bitkisel özüttür. Greenext kataloğunda meyvenin tereyağlı bir posayla çevrili tek büyük tohumdan oluştuğu ve yüzde 3 ile 30 arasında yağ taşıdığı belirtiliyor. Aralığın bu kadar geniş olması, çeşide ve olgunluğa göre hammaddenin de değişebileceğini hatırlatıyor.
Peki avokado yağından farkı ne? Avokado yağı meyvenin yağının kendisidir ve kremin yağ fazına girer. Ekstrakt ise meyve, çekirdek ya da yapraktan çözücüyle alınır, hangi çözücü ve taşıyıcı kullanıldığına göre su tarafında, gliserin tarafında ya da yağ tarafında çalışılabilir. Yani aynı "avokado" etiketi iki ayrı formül problemi doğurur, çünkü hangi fazda çalışacağınızı hammaddenin kendisi belirler.
Yağ Asitleri ve Fitosteroller Kuru Cilt Açısından Ne Anlatıyor?

Dreher ve Davenport'un derlemesine göre avokado yağının yüzde 71'i tekli doymamış, yüzde 13'ü çoklu doymamış yağ asitlerinden oluşuyor, kalan kısım doymuş yağ asitleri. Aynı çalışmanın tablosunda 100 gram meyvede oleik asit 9,07 gram, palmitik asit 2,08 gram olarak veriliyor. Lin ve arkadaşlarının cilde sürülen bitkisel yağlar üzerine derlemesi ise avokado yağında oleik asidin yüzde 31,8 ile 69,6, linoleik asidin yüzde 6,1 ile 22,9 arasında değiştiğini aktarıyor ve yağı kuru, hasar görmüş ya da çatlamış cilt için zengin bir kaynak olarak anıyor. Aynı derleme avokado yağının ciltte çoğunlukla yüzeyde kaldığını da not ediyor. Sade bir dille, bu yağ asitleri kremin yumuşatıcı yani emolyent tarafını oluşturuyor.
Fitosterol ise bitkilerin kolesterole benzer yapıdaki yağ benzeri bileşiklerine verilen ad. Dreher ve Davenport 100 gram meyvede 76 miligram beta-sitosterol, 5 miligram kampesterol ve 2 miligram stigmasterol ölçüldüğünü bildiriyor. Greenext kataloğunda etken madde olarak geçen avenasterol de aynı fitosterol ailesinden bir bileşik. Katalog ayrıca palmitik ve stearik asidi listeliyor.
Tabloya bakınca akla ilk gelen şey "o zaman yağ yeter" olabilir. Peki ekstrakt bu resimde neyi değiştiriyor? Cevap çoğunlukla çözücüde ve taşıyıcıda saklı. Ekstraktın yağ asidi profili yağdaki kadar baskın olmayabilir, ama suyla ya da gliserinle uyumu daha rahat olabilir. İki hammaddeyi rakip olarak değil, kremin farklı fazlarına hitap eden iki araç olarak düşünmek daha doğru görünüyor.
Formüle Alırken Nelere Dikkat Edilir?

İlk soru ekstraktın hangi çözücü ve taşıyıcıyla geldiği, çünkü fazı bu belirliyor. İkinci konu depolama. Doymamış yağ asitleri zamanla oksitlenmeye yatkındır, bu yüzden ısıdan ve ışıktan uzak saklamak ve partinin tarihine bakmak gerekir. Üçüncüsü emülsiyon dengesi. Hammaddeyi kremin yağ fazına mı yoksa su fazına mı alacağınız, viskoziteyi ve bitmiş ürünün hissini değiştirebilir, bu yüzden küçük bir deneme partisi çoğu zaman en ucuz sigortadır.
| Ürün Formu | Ne İçin | Öne Çıkan Bileşen |
|---|---|---|
| Yağ bazlı balm | Kuruyup çatlamaya yatkın bölgeler | Oleik ve palmitik asit |
| Su-yağ emülsiyonlu nemlendirici | Günlük nem bakımı | Yağ asitleri, beta-sitosterol |
| Besleyici gece kremi | Kuru ve mat görünen cilt | Fitosteroller (avenasterol dahil) |
Tablodaki eşleşmeler formülasyonun yönünü gösterir, bir performans vaadi değildir. Aynı ekstrakt, farklı taşıyıcıyla farklı formda davranabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Avokado ekstraktı kremin yağ fazına mı, su fazına mı eklenir?
Bu, ekstraktın çözücü ve taşıyıcısına bağlıdır. Yağ bazlı bir ekstrakt yağ fazına, sulu ya da gliserinli bir ekstrakt su fazına daha rahat girer, tedarikçinin teknik föyü bu yüzden okunmalıdır.
Avenasterol ile beta-sitosterol aynı bileşik mi?
Hayır, ikisi de fitosterol ailesindendir ama ayrı moleküllerdir. Beta-sitosterol avokado için yayınlanmış analizlerde ölçülmüş, avenasterol ise Greenext kataloğunda etken madde olarak listelenmiştir.
Avokado ekstraktı kuru cildi tedavi eder mi?
Hayır. Kozmetik bir hammaddedir ve tedavi iddiası taşımaz. Literatür avokado yağını daha çok yumuşatıcı ve besleyici lipit profiliyle ele alır.
Avokado tarafında doğru soru "ekstrakt mı, yağ mı" sorusundan önce "hangi fazda, hangi taşıyıcıyla" sorusudur. Greenext kataloğunda avokado ekstraktı için cilt kremi ve nemlendirici kullanımı yer alıyor, etken madde olarak avenasterol, palmitik ve stearik asit sıralanıyor. Bu bilgiyi formül masasına taşımadan önce çözücü beyanını netleştirmek, kuru cilt kremlerinde sonradan çıkacak sürprizleri azaltır.
Referanslar
Dreher ML, Davenport AJ. Hass Avocado Composition and Potential Health Effects. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 2013. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3664913/
Lin TK, Zhong L, Santiago JL. Anti-Inflammatory and Skin Barrier Repair Effects of Topical Application of Some Plant Oils. International Journal of Molecular Sciences, 2017. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5796020/