Soğan Ekstraktı Saç Bakımında Ne İşe Yarar? Soğan Suyundan Seruma Giden Yol

Mutfaktaki soğanı rendeleyip saça süren halk tarifi ile bir şampuan ya da ampül formülü arasında ne kadar mesafe var? Soğan ekstraktı saç bakım formüllerinde son yıllarda sık anılan bir bitkisel hammadde, ama ham soğan suyu ile ekstrakt aynı şey değil. Bu fark, hem etiketi okurken hem de formül kurarken bilinmesi gereken ilk ayrım.

Soğan Ekstraktı Nedir?

Soğan (Allium cepa) tek yıllık otsu bir bitkidir ve bütün dünyada sebze olarak yetiştirilir. Ekstrakt ise soğanın bir çözücüyle işlenip yoğunlaştırılmış halidir. İçinde iki grup bileşen öne çıkar. Birincisi kersetin adlı bir flavonoiddir, yani bitkinin renk ve savunma maddelerinden biridir. İkincisi allisin gibi kükürtlü bileşiklerdir ve soğanın o tanıdık keskin kokusu büyük ölçüde bunlardan gelir. Greenext kataloğundaki soğan ekstraktında da kersetin, fisetin, allisin ve diyalil disülfür gibi bileşenler sayılıyor.

Burada küçük ama önemli bir ayrıntı var. Yayımlanmış bir derlemeye göre soğandaki flavonoidlerin yüzde 80'inden fazlası dış katmanlarda bulunuyor ve kersetin düzeyi en çok kuru kabukta görülüyor. Yani bir ekstraktın baş soğandan mı, kabuktan mı hazırlandığı sorulmaya değer bir sorudur.

Saç Bakımında Nerede Karşımıza Çıkıyor?

Soğan ekstraktı ampül, şampuan, krem, serum ve losyon gibi formlarda kullanılıyor. Saç tarafındaki ilgi ise büyük ölçüde tek bir çalışmaya dayanıyor. 2002'de yayımlanan çalışmada, yama biçiminde saç dökülmesi olan 23 kişiye günde iki kez ham soğan suyu, 15 kişiye ise musluk suyu uygulattırılmış ve süre iki ay sürmüş. Yazarlar soğan suyu grubunda saç çıkışını belirgin biçimde daha yüksek bulmuş. Küçük ölçekli bir çalışma bu, ve sonuçlar bir tedavi vaadi olarak okunmamalı.

Çalışmada kullanılan şey ham soğan suyuydu, standartlaştırılmış bir ekstrakt değil. Peki aynı sonucu koku yönetilmiş, işlenmiş bir ekstraktta beklemek mümkün mü? Bunu söyleyecek veri bu çalışmada yok. Dolayısıyla soğan ekstraktını bir saç ürününe eklemek, o çalışmayı kopyalamak anlamına gelmiyor. Daha dürüst çerçeve, bitkinin literatürde incelenmiş bileşenler taşıdığını ve bakım formülünü destekleyen bir hammadde olarak değerlendirilebileceğini söylemek.

Formüle Alırken Nelere Dikkat Edilir?

En çok konuşulan konu kokudur. Kükürtlü bileşikler hem soğanın değerli sayılan yanı hem de kokunun kaynağı olduğu için, saça sürülen ve durulanmayan bir üründe bu koku kullanıcının ilk fark ettiği şey olur. Düşük dozla başlamak, koku denemesini erken yapmak ve parfüm dengesini baştan planlamak bu yüzden önemlidir. Koku giderilmiş bir ekstrakt seçeneği olup olmadığı da numune aşamasında sorulabilir.

Bunun yanında saç derisi hassas bir bölgedir. Yeni bir ekstrakt eklenen formülde hassasiyet ve stabilite denemesi, üretime geçmeden önce atlanmaması gereken bir adımdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Soğan ekstraktı ile soğan suyu aynı şey midir?
Hayır. Soğan suyu sıkılmış ham sıvıdır, ekstrakt ise çözücüyle işlenmiş ve genellikle belirli bir oranda yoğunlaştırılmış üründür. Saç üzerine yapılan çalışmada ham soğan suyu kullanılmıştır.

Soğan ekstraktı içeren saç ürünü kokar mı?
Kükürtlü bileşikler kokunun ana kaynağıdır, bu yüzden doza ve işleme göre koku hissedilebilir. Formül aşamasında koku denemesi yapmak bu yüzden önerilir.

Kabuktan yapılan ekstrakt ile baş soğandan yapılan ekstrakt farklı mıdır?
Derlemeye göre flavonoidler ağırlıklı olarak dış katmanlarda toplandığı için içerik profili farklı olabilir. Hammaddenin hangi kısımdan hazırlandığını tedarikçiden sormak mantıklıdır.

Mutfaktan formül defterine geçen her bitkide olduğu gibi soğanda da asıl iş, halk bilgisini ölçülebilir bir hammaddeye çevirmek. Greenext soğan ekstraktını ampül, şampuan, serum ve krem gibi formlar için sunuyor. Hangi formun sizin ürününüze uyduğunu görmenin en sağlam yolu ise numuneyle denemek.

Referanslar

Sharquie KE, Al-Obaidi HK. Onion juice (Allium cepa L.), a new topical treatment for alopecia areata. Journal of Dermatology, 2002. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12126069/

Marefati N, Ghorani V, Shakeri F, Boskabady M, Kianian F, Rezaee R, Boskabady MH. A review of anti-inflammatory, antioxidant, and immunomodulatory effects of Allium cepa and its main constituents. Pharmaceutical Biology, 2021. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7919894/